จัดฟันเด็ก สามารถเริ่มทำได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่โดยทั่วไปแล้ว ทันตแพทย์จัดฟันมักจะแนะนำให้พาเด็กมาตรวจประเมินสุขภาพช่องปากและการสบฟันครั้งแรก เมื่อเด็กอายุประมาณ 7 ขวบ ค่ะ
ช่วงอายุ 7 ขวบนี้มีความสำคัญมาก เพราะเป็นช่วงที่:
ฟันแท้ซี่แรกๆ เริ่มขึ้น: โดยเฉพาะฟันหน้าบนล่าง และฟันกรามแท้ซี่แรก (ฟันกราม 6 ปี) จะเริ่มปรากฏขึ้นในช่องปาก
ขากรรไกรกำลังเจริญเติบโต: เป็นช่วงที่ร่างกายกำลังมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ทำให้ทันตแพทย์สามารถประเมินและชี้นำการเจริญเติบโตของขากรรไกรได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากพบความผิดปกติ เช่น ขากรรไกรบนแคบเกินไป หรือขากรรไกรล่างยื่น/ถอยผิดปกติ การแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ จะทำได้ง่ายกว่าและมีโอกาสประสบความสำเร็จสูงกว่า
มีทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้ผสมกัน (Mixed Dentition): ทันตแพทย์จะสามารถมองเห็นภาพรวมของฟันแท้ที่จะขึ้นในอนาคต และสามารถวางแผนการสร้างพื้นที่ให้ฟันแท้ขึ้นได้อย่างเหมาะสม หรือแก้ไขปัญหาการสบฟันที่เริ่มปรากฏให้เห็น
ไม่ได้หมายความว่าเด็กทุกคนจะต้องเริ่มจัดฟันเมื่ออายุ 7 ขวบ แต่เป็นอายุที่เหมาะสมสำหรับการ "ตรวจประเมิน" เพื่อดูว่ามีปัญหาใดๆ ที่ควรได้รับการแก้ไขแต่เนิ่นๆ หรือไม่ การจัดฟันในเด็ก (Interceptive Orthodontics หรือ Phase 1 Orthodontics) มักจะเริ่มเมื่อพบปัญหาที่จำเป็นต้องแก้ไขทันที เช่น:
ฟันสบคร่อม (Crossbite): ฟันบนสบอยู่ด้านในของฟันล่าง ทำให้ขากรรไกรเบี้ยว
ฟันหน้ายื่นมาก: เสี่ยงต่อการบาดเจ็บหรือฟันหักง่าย
ฟันแท้ขึ้นผิดตำแหน่ง: เช่น ฟันซ้อนเกมาก หรือฟันขึ้นนอกแนว
ขากรรไกรบนแคบเกินไป: ต้องทำการขยายขากรรไกร
มีพฤติกรรมผิดปกติ: เช่น ดูดนิ้ว ดูดจุกนมหลอก หรือลิ้นดุนฟัน ที่ส่งผลต่อการเรียงตัวของฟันและการเจริญเติบโตของขากรรไกร
ฟันน้ำนมหลุดเร็วหรือช้าผิดปกติ: อาจส่งผลต่อพื้นที่ของฟันแท้ที่จะขึ้น
หากไม่พบปัญหาเร่งด่วนที่ต้องแก้ไขในวัย 7 ขวบ ทันตแพทย์จัดฟันอาจแนะนำให้ติดตามการเจริญเติบโตและพัฒนาการของฟันเป็นระยะๆ และอาจเริ่มการจัดฟันเต็มรูปแบบ (Phase 2 Orthodontics) เมื่อเด็กโตขึ้น ฟันแท้ขึ้นเกือบครบ ซึ่งมักจะอยู่ในช่วงอายุ 10-14 ปี (ช่วงวัยรุ่น) ซึ่งเป็นช่วงที่มีการเจริญเติบโตของขากรรไกรที่เหมาะสมสำหรับการเคลื่อนฟันแท้ให้เข้าที่
ดังนั้น ไม่มีอายุตายตัว ที่ต้องเริ่มจัดฟันในเด็กทุกคน แต่การพาเด็กไปพบทันตแพทย์จัดฟันครั้งแรกเมื่ออายุประมาณ 7 ขวบ ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดในการประเมินและวางแผนการดูแลสุขภาพฟันและการเรียงตัวของฟันในระยะยาวค่ะ