ใครบ้างที่ต้องให้ อาหารสายยาง ?การให้อาหารทางสายยาง (Enteral Nutrition) เป็นทางเลือกสำคัญทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยที่ ไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้อย่างเพียงพอหรือปลอดภัย แต่ระบบทางเดินอาหารยังคงทำงานได้ปกติ โดยกลุ่มบุคคลที่มักมีความจำเป็นต้องได้รับอาหารทางสายยาง มีดังนี้ครับ:
1. ผู้ที่มีปัญหาด้านการกลืน (Dysphagia)
กลุ่มนี้มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดการสำลักอาหารเข้าสู่ปอด ซึ่งนำไปสู่โรคปอดอักเสบได้
ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke): ที่มีอาการอัมพาตของกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกลืน
ผู้ป่วยโรคทางระบบประสาท: เช่น พาร์กินสัน, กล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS) หรือผู้ป่วยที่มีภาวะสมองเสื่อมระยะรุนแรง
ผู้ที่มีก้อนเนื้อหรือมะเร็ง: โดยเฉพาะบริเวณช่องปาก ลำคอ หรือหลอดอาหาร ที่ทำให้กลืนอาหารลำบาก
2. ผู้ป่วยวิกฤตหรือผู้ที่ไม่รู้สึกตัว
ผู้ป่วยวิกฤตใน ICU: ที่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจและไม่สามารถทานอาหารเองได้
ผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุทางสมอง: ทำให้ความรู้สึกตัวลดลง หรืออยู่ในภาวะเจ้าหญิง/เจ้าชายนิทรา
ผู้ที่เพิ่งรับการผ่าตัดใหญ่: โดยเฉพาะการผ่าตัดในระบบทางเดินอาหาร หรือบริเวณใบหน้าและลำคอ
3. ผู้ป่วยที่มีความต้องการสารอาหารสูงกว่าปกติ
ในบางสภาวะ ร่างกายต้องการพลังงานสูงมากจนการทานทางปากตามปกติไม่เพียงพอ
ผู้ป่วยที่มีแผลไฟไหม้รุนแรง: ร่างกายต้องการโปรตีนและพลังงานมหาศาลเพื่อซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
ผู้ป่วยมะเร็งที่รับเคมีบำบัด/ฉายแสง: ซึ่งอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือเบื่ออาหารอย่างรุนแรงจนน้ำหนักลดฮวบ
4. ผู้ที่มีโครงสร้างทางเดินอาหารผิดปกติ
ทารกเกิดก่อนกำหนด: ที่พยาธิสภาพของร่างกายยังไม่พร้อมในการดูดนมหรือการกลืนที่สัมพันธ์กับการหายใจ
ผู้ที่มีภาวะหลอดอาหารตีบตัน: จากสารเคมีหรือความผิดปกติแต่กำเนิด
การพิจารณาเบื้องต้นสำหรับผู้ดูแล (Caregiver Insight)
หากคุณกำลังสังเกตอาการของคนที่คุณรัก หรือกำลังหาข้อมูลเพื่อเขียนบทความลง Pantip การพิจารณาว่าต้องให้สายยางหรือไม่ มักจะดูจากสัญญาณเหล่านี้ครับ:
สำลักทุกครั้งที่ทานน้ำหรืออาหาร
ใช้เวลาทานอาหารนานเกินไป (เช่น 1 มื้อใช้เวลาเกิน 1 ชั่วโมง) จนเหนื่อยหอบ
น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็วเนื่องจากทานได้น้อยลงมาก
หัวใจสำคัญ: การให้อาหารทางสายยางไม่ใช่เรื่องที่น่ากลัวครับ แต่มันคือเครื่องมือที่จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่ "Clean" และครบถ้วนตามความต้องการของร่างกาย เพื่อให้เขามีแรงในการทำกายภาพบำบัดและฟื้นฟูร่างกายต่อไปครับ
การจัดระเบียบอุปกรณ์ให้อาหารให้สะอาดและเป็นหมวดหมู่สไตล์ Minimal จะช่วยให้ผู้ดูแลลดความประหม่าและจัดการมื้ออาหารได้อย่างเป็นระบบในทุกๆ วันครับ
